Vanitas czyli fenomen polski - barokowy portret trumienny. cz 2

Konterfekty osoby nieboszczykowej, jak nazywano niegdyś portrety trumienne zamawiano dość powszechnie w XVII i XVIII wieku na terenach Rzeczypospolitej. Na terenach dawnej Wielkopolski zachowało się ich najwięcej. Charakterystyczny sześcio- bądź ośmioboczny kształt wynikał z ich pierwotnej funkcji. Wykonywano je na potrzeby uświetnienia sarmackich ceremonii pogrzebowych (zwanych z łaciny Pompa Funebris) i przytwierdzano do wezgłowia trumny. Po stronie przeciwnej umieszczano inskrypcję. Do dłuższych boków trumien mocowano natomiast tablice herbowe.

Pora na męskie portrety trumienne występujące w Polsce na przełomie 17 i 18 wieku. Na początek fryzury i zarosty w wieku 17.

Portret trumienny mężczyzny A B Z W z Kociewia, ok. 1650 r.

z: http://www.museo.pl/component/option,com_expo/page,expo/adid,52/catid,209/Itemid,451/

 Portret trumienny Stanisława Woyszy 1677 rok, Muzeum Narodowe w Warszawie.

z: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/58/Coffin_portrait_of_Stanis%C5%82aw_Woysza.jpg

Wojciech Szydłowski, 2 poł 17wieku, malarz polski, Muzeum Narodowe w Warszawie

z: http://www.konkursmoda.wilanow-palac.pl/index.php?header_id=3&menu_id=144&lang=PL 

Portret trumienny szlachcica herbu Ogończyk, poł. XVII w., Włocławskie Muzeum Diecezjalne

z:http://muzeum.diecezja.wloclawek.pl/plan-muzeum/sarmatyzm/

Portret trumienny Bonawentury Odrzywolskiego (?-1676), Muzeum Narodowe w Warszawie

z: http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata-print?id=22702 

Zygmunt Bronikowski (1674-1681), 

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/



Przełom wieku 17 i 18

Portret trumienny z Olkusza

z: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Portret_trumienny_z_Olkusza.JPG

Jan Metlant, Muzeum Jarosław 1703

z: http://www.muzeum-jaroslaw.pl/1asztuka.php

Portret trumienny Jana Gniewosza (?-1708/09) na Olexowie, kasztelana zawichostskiego

z: http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata?id=3607

Portret trumienny Jerzego Iliaszewicza, Lwów, Muzeum Historyczne 

z: http://muzeum-zamojskie.pl/foto/displayimage.php?album=18&pos=0

Portrety z 18 wieku

Portret trumienny na blasze miedzianej z 1732 r. Zbiory prywatne

z: http://frombork.art.pl/pl/portret-trumienny/ 

Książę Jerzy Dominik Lubomirski, malarz nieznany z 18 wieku,

z: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jerzy_Domink_Lubomirski.JPG

Portret trumienny Sokołowskiego, 2 poł. XVIII w., Włocławskie Muzeum Diecezjalne

z:http://muzeum.diecezja.wloclawek.pl/plan-muzeum/sarmatyzm/

Vanitas czyli fenomen polski - barokowy portret trumienny. cz 1.

Vanitas vanitatum et omnia vanitas

z łaciny: marność nad marnościami i wszystko marność.

O polskim portrecie trumiennym pisano już wiele. Chciałabym pokazać kilka przykładów, będących znakomitym źródłem ikonograficznym dla kostiumografów.

Na początek fryzury charakteryztyczne dla pań polskich w 17 wieku. Wzorowane na fryzurach zachodnich.

 

Portret trumienny młodej kobiety, 1686 rok,  Muzeum Narodowe Kraków

z: http://muzea.malopolska.pl/obiekty/-/a/26885/1118658

 

 

Bronikowska Barbara, Muzeum w Międzyrzeczu

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/

Bronikowska Ewa., Muzeum w Międzyrzeczu, fot.-Ryszard-Patorski

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/



Nakrycia głowy to głównie kołpaczki futrzane nakładane na płócienne czepki. 

Bronikowska Anna, Muzeum w Międzyrzeczu

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/


 

Portret trumienny Chlebowskiej ,Muzeum w Międzyrzeczu, fot.-Ryszard-Patorski

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/

Portret pani Meisitschek, Muzeum w Międzyrzeczu, fot.-Ryszard-Patorski

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/

 

Unrug-Dorotka Muzeum w Międzyrzeczu, fot.-Ryszard-Patorski

z: http://www.zachod.pl/radio-zachod/audycje/lubuska-szkola-reportazu/premiera-to-chcialem-tobie-przechodniu-przypomniec-reportaz-izabeli-patek/

Portret trumienny Domicelli Barbary Lubomirskiej, malarz polski, 2 poł. 17wieku, zbiory Muzeum Narodowe w Warszawie

z: http://www.konkursmoda.wilanow-palac.pl/index.php?header_id=3&menu_id=144&lang=PL

Portret trumienny Zuzanny Łuszczewskiej, malarz polski, 2 poł 17 wieku, Muzeum Narodowe w Warszawie,

z: http://www.konkursmoda.wilanow-palac.pl/index.php?header_id=3&menu_id=144&lang=PL

Portret trumienny kobiety w białym czepku, źródło Muzeum Narodowe w Warszawie. 

z: http://pg3.net.pulawy.pl/strona/obrazy/artystyczne/portret_sarmacki/slides/nieznana%20szlachcianka%202.html

 

 Portret trumienny Ewy Szydłowskiej, malarz polski 2 poł. 17 w. Muzeum Narodowe w Warszawie

z: http://www.konkursmoda.wilanow-palac.pl/index.php?header_id=3&menu_id=144&lang=PL

Portret trumienny kobiety z okolic Dolska, ok. 1675, Muzeum Narodowe w Poznaniu,

z: http://www.mnp.art.pl/muzeum/oddzialy/galeria-malarstwa-i-rzezby/galerie/galeria-sztuki-polskiej-od-xvi-do-xviii-wieku/galeria-zdjec/

 Elżbieta Bronikowska (1634-1696) / fot. Faral 

http://3obieg.pl/pogrzeb-z-przepychem 

Portret trumienny, Międzyrzecz, fot Michał Rembas

z: http://infopodroze24.pl/temat/podroze/portret+trumienny


 Koniec 17 wieku i fontaziki wzorowane na modzie francuskiej.

 Portret trumienny w  XVIII wieku.

 Zofia Czaykowska z Krzysztofowiczów (zm. 1768)

z: http://www.wiki.ormianie.pl/index.php?title=Plik:Krzysztofowicz-Czajkowska_Zofia.jpg 

 Portret trumienny Sokołowskiej, 2 poł. XVIII w. Włocławskie Muzeum Diecezjalne

z: http://muzeum.diecezja.wloclawek.pl/plan-muzeum/sarmatyzm/

Wschowa - Kościół oo. franciszkanów. Portret trumienny córki hr.Rafała Gurowskiego,Rozalii

z:  http://www.polskaniezwykla.pl/web/gallery/photo,413129.html

Trzej Królowie 2015

Nowy wpis rozpoczynam w Święto Trzech Króli. To dobry moment na przypomnienie kostiumów, które zaprojektowałam dla Orszaku Trzech Króli w Warszawie. W tym roku aktorzy byli jeszcze lepiej dobrani. Król europejski otrzymał dodatkowo koronę. Trzy kontynenty zostały zaprezentowane przez trzech mędrców ubranych w trzy kolory: niebieski - Afryka, zielony - Azja i czerwony Europa. Królom towarzyszyły orszaki odziane w te właśnie trzy kolory.

Nowy Rok to okazja do nowych postanowień. Przede wszystkim więcej czasu i serca poświęcać temu co się kocha. Z okazji Nowego Roku wszystkim życzę dużo inspiracji i zadowolenia z owocnej pracy.

Happy New Year 2015.

Trzej Królowie

Pierwszy wpis w tym roku rozpocznę od Święta Trzech Króli.
W ubiegłym roku cztery osoby spędziły w sumie kilkaset godzin przygotowując stroje dla Trzech Króli występujących w Warszawie podczas 6 edycji Orszaku Trzech Króli. Tutaj składam gorące podziękowania dla Pani Doroty Bąkowskiej - znakomitego fachowca od konstrukcji, Pani Irenie Krawczyk - mistrzyni hafciarstwa i Pani Annie Majewskiej za owocną współpracę.

Projekty, które przygotowałam oparłam na łączeniu elementów historycznych ubiorów, strojów etnicznych i tradycji Kościoła. Królowie to przedstawiciele trzech kontynentów.
Baltazar, który przyniósł w darze mirrę, stał się przedstawicielem Europy. Odziany w strój monarchy europejskiego nosi czerwone szaty.

Do stworzenia nakrycia głowy posłużył mi wizerunek króla Jagiełły.

Król nosi długą tunikę wzorowaną na bizantyjskich krojach. Podobnie pozostali królowie.

Przy projektowaniu wzorowałam się na krojach tunik średniowiecznych z różnych epok.

Inspirujące były zdobienia rękawów i przodu tunik - zwłaszcza przy wycięciu wokół szyi.

Kacper, który przyniósł kadzidło, to przedstawiciel Afryki. Łączy w sobie elementy zaczerpnięte ze strojów afrykańskich Tauregów.

Dominuje kolor niebieski, a w zasadzie ultramaryna przełamana elementami złota.
Hafty na rękawach i przodzie tuniki spodniej mogą przypominać afrykańskie zwierzęta. Główna ideą było wykorzystanie tkanin świecących i praktycznych w użyciu. Stroje mają być widoczne z daleka.

Melchior, który przyniósł ze sobą złoto, to przedstawiciel Azji. Kostium został zainspirowany strojami ottomańskimi i perskimi z różnych epok.

Według niektórych historyków trzej królowie to trzej mędrcy, którzy przybyli ze wschodu. Prawdopodobnie byli to trzej magowie perscy. W Rawennie w Sant'Apollinare Nuovo zachowała się bizantyjska mozaika z 6 wieku przedstawiająca owych trzech magów - mędrców.

Trzej Persowie maja na sobie czerwone czapki frygijskie, obcisłe spodnie i krótkie tuniki. Okryci są płaszczami bogato zdobionymi. Każdy z mędrców to przedstawiciel innego pokolenia. Zatem królowie to mężczyźni różniący się wiekiem, młodzieniec, w średnim wieku i starszy mężczyzna.
Dowodzą tego badania szwów czaszek, które znajdują się w Kolonii.

Trzy czaszki miała znaleźć w IV wieku w Jerozolimie św. Helena, matka cesarza Konstantyna. Przywieziono je do Mediolanu w IX wieku a do Kolonii dotarły w XII wieku. W 1164 roku przywiózł je nad Ren Rajnald z Dassel, kierujący kancelarią Fryderyka I Barbarossy, jako zdobycz z Mediolanu.

A oto jak przedstawiano pokłon trzech króli w różnych epokach.

Trzej Magowie przed Herodem na mozaice w Santa Maria Maggiore, ok 430 r.

Trzej Królowie na Ołtarzu Wita Stwosza.

Pokłon Trzech Króli z ok. 1410 r, Rijksmuseum Het Catharijneconvent, Utrecht.

 

Pokłon Trzech Króli, Gentile da Fabriano, ok. 1423 r.